dinsdag 29 januari 2008

Celebrities

Verleden week. Ze waren allemaal ziek, haar kinderen, drie heeft ze er én een man in Berlijn voor dàààgen.
Doodmoe was ze, zwanger bovendien. Vond ze ’s avonds even tijd om hem te bellen. Wou ze van wal steken om eens lekker haar beklag te doen over de zieke kids toen ze werd onderbroken door manlief :
- O, zoetje, wacht eens even, Jack Nicholson komt hier net het restaurant binnen!


- Oh, mijn moeder, die overdrijft altijd, vertelt een andere zwangere me wanneer ik naar haar geboorteverhaal vraag.
- Ik geloof haar niet, denk er het mijne van. Volgens haar heeft ze zes uren vastgezeten in de ambulance en is ze daar bevallen met de twijfelachtige hulp van een panikerende ambulancier. Maar die zes uren kunnen gewoon niet kloppen. Het was snikheet die dag in Moskou.
’s Morgens was ze naar de gynaecoloog geweest. Onderweg naar huis breken haar vliezen. Eens thuis belt ze de ambulance want een auto had ze niet en er was geen mogelijkheid om te rijden in Moskou omdat Fidel Castro op bezoek was. Moskou zat muurvast, ook voor de ambulances. Ik ben dus wel degelijk in die verhitte ambulance geboren en dat niemand haar professioneel kon bijstaan wil ik ook aanvaarden, maar die zes uur, dat kan toch niet kloppen? Kijk, tel nu eens zelf. Je gaat bij een gynaecoloog op visite, dat kan toch vroegstens om 9u ’s morgens? Dan nog terug naar huis met het openbaar vervoer, dan een ambulance bellen….en ik ben ’s middags om 13u geboren! Je ziet, ik kan mijn moeder nooit geloven, ze overdrijft altijd.

zaterdag 26 januari 2008

Een schatkist

Met mijn neus hang ik erboven. Eerst ruiken, met gesloten ogen.
Deed ik ook in het Spit bij het kast-zoeken. Het openen van één kastdeur deed me verstijven. Net als bij het Madeleineke van Proust - sloeg me een schittering van verwaaide jeugdherinneringen tegemoet. Een kast als de lamp van Alladin. Een film rolde zich af. Ik rook de zee, Oostduinkerke dan nog. Zag me als kind weer rondlopen in mijn zwembroekje, op blote voeten. Het slepend geluid van het metalen schopje op het asfalt. Hoorde de branding, gezang… Het kwam allemaal uit die kast. Ik kocht ze prompt, ik kocht een jeugdgeur.
Besloot om ze maar met mondjesmaat te openen. Een gekoesterde (lelijke) kast is het geworden. Ik heb mezelf beloofd dat ze op het stort vliegt zodra de geuren zich zullen vermengd hebben met de huisgeuren.
Na twee jaar, of is het drie? zit het Proust-effect er nog in. Die zeldene keer dat ik de kast open komt mijn jeugd me weer tegemoet.
Ik nam de proef op de som en liet mijn familieleden ruiken.
- Wat ruik je bij het openen van de kast? vroeg ik.
Ma rook niets, zus 2 ook niet, pa ook niet, maar zus nr.4 wist het:
- Oostduinkerke, de bungalow.
Yes!

Uit de zwarte metalen kist van pa komen me geen herkenbare geuren tegemoet. Hoogstens de geur van het ouderlijk huis. En oude geur, dat is het. De kist is 50 jaar niet geopend geweest, komt van de zolder, zijn zolder.
Schatten.
Oude schriften vol aantekeningen met vulpen. De cursussen daterend uit zijn ingenieurstudietijd.
Brieven in schoonschrift:
‘…verrast het u van mij te hooren?…Ik lig zoo dikwijls te peinzen op de marsch… Ik heb steeds in u een oudere broer gezien en ben oneindig veel van u gaan houden. Ik heb u dat nooit gezegd, gij zoudt mij een klop gegeven hebben…’.
Krantenknipsels van hun glorieperiode als kanokampioenen.
Nummers van Ahoi, Officiëel Orgaan van het Kano-Verbond. Ik lees een nabeschouwing over de deelname aan hun Olympiade in London en wat pa onderstreepte met balpen.
Een windmobile in een metalen doos: ‘Schalenkruez-Windmesser Nr 205868 Fuess; geprüft am 10.9.43’.
We blazen het in beweging maar de wijzer slaat niet meer uit.
Een schrift van zijn vader – mijn grootvader Willem die ik nooit gekend hebt want veel te vroeg gestorven - met tekeningen van een machine van een smederijcursus. We ontdekken dat de overgrootvader van Yolan net 100 jaar eerder geboren werd; Willem in mei 1890, Yolan mei 1990. Wie weet beide de 10de, maar pa kan zich dat niet herinneren. Wat ik me wel herinner is dat pa, tijdens het eerste kraambezoek opmerkte dat Yolan net 50 jaar was geboren na het uitbreken van de oorlog.
Dat zijn data die een soldaat - een luitenant pardon - nooit vergeet.
Een peletonboekje. Oorlogsdocumenten. Foto’s, ook van Jane - zijn eerste lief - haar doodsprentje.
En daar ontdek ik waar pa de mosterd haalde voor de naam van zijn eerste dochter! Hij kon ze moeilijk Jane noemen, nee, hij plukte de naam van haar moeder. Goed zo, pa! Ik zal het niet verder vertellen.
Hij lacht instemmend.

woensdag 23 januari 2008

Eerst de zoon

Eerst de zoon. Kwam er vlotjes uit. Zonder al te veel bloed. De prof gaf de roze huilende baby door aan de neonatoloog die het op zijn beurt op de rollende tafel legde.
- Mag de mama de baby zien? vroeg ik.
Even was hij uit zijn concentratie, de arts, keek verstrooid op en besefte dat dit wel een pertinente vraag kon zijn. Hij nam de kleine weer van de tafel en toonde de baby aan de geïmmobiliseerde moeder. Er was geen nood, geen reanimatie nodig, moet hij geoordeeld hebben, dus kon het.
Maarten en ik hadden op de klok gekeken toen het snijden begon:.08.42u
Zoontje werd vijf minuten later geboren op 37 weken en 3 dagen. Flinke jongen ( 2600 gram), moeder en vader keken vetederend.
- Je mag hier geen foto’s trekken tijdens de operatie, had Maarten voor de operatie gezegd,
- Ik heb het in de infobrochure gelezen
Ik schiet foto’s tegen 100 in ’t uur. Terwijl dit Maarten zijn job is in real life. Onlangs schoot hij foto’s voor Vogue.. Vandaag hanteer ik zijn toestel – wat een gewicht! – en schiet dat het een lieve lust is.
Nu moet de baby wel onderzocht worden; oordelen ze. Ik neem Maarten zijn plaats in naast Anja op de operatietafel en knijp haar hand.
Proficiat, moederke.
We zijn halfweg.
Half leeg of half vol?
Ik buk me en trek de operatiekamer vanuit Anja’s kikvorsperspectief. De dokters achter het steriele doek onder de roteerbare, disco-alike cyalitic lampen. Mooi beeld.

De geboorte van de dochter is een ander paar mouwen, ze komt met haar voetje eerst, dan een tweede voetje, de beentjes. Met twee grijpen ze naar haar romp. Je zou denken: daar is ze, maar neen. Het is wringen, buigen, voelen, draaien, trekken, voor dat piepklein lijfje uit die donkere rechtlijnige grot te krijgen. Uiteindelijk zie ik met een mooie handgreep van Bracht haar hoofdje verschijnen. Ze moet er een beetje van bekomen, het kind.
Ik zoom haar in en klik en klik..
Moeder mag haar niet zien, ik dring ook niet aan. Fragiel als ze is (1700 gram) behoort ze een wat beademd te worden. Anja doorstaat het hechten wonderwel, geen klacht komt over haar lippen.
- Wat denkt ze? zit ik te denken.
Weet ze dat het voor de rest van haar leven is? Tot aan haar dood.
Het is zo en niet anders.

My favorite piece dan: – na de baby’s welteverstaan - de placenta’s!
Moederkoeken aan mekaar vastgegroeid, gescheiden door een membraan. Eén kleine dikkere meisjesplacenta, ligt verscholen in de holte van de dubbelgrote broer-placenta.
Het was tijd voor haar. Hij bleef groeien lijk kool..

zondag 20 januari 2008

preutelen

Zondagmiddag. Om 13 u zit iedereen rond de tafel geschaard voor een stapel pannenkoeken.
Als de kippen weer eitjes leggen moet je er als de kippen bij zijn om die eitjes te verbruiken natuurlijk.
Ze vinden het niet erg, voor hen mag het alle dagen pannenkoeken zijn. En zeggen dat ik Saïdja op haar zes verplicht heb een stuk pannenkoek te proeven. Sindsdien is de vonk overgeslagen.
Als ‘beleg’ staan er potjes jam en suiker in drie soorten én citroen. Een eigenaardigheidje van het huis merken we als we het op een ander gaan eten.
Opa zijn uitspraak van gisteren indachtig waarschuw ik de kinderen:
- Opa heeft gevraagd wat minder over preuten te praten aan tafel.
- Wat is een preut? vragen de kinderen op hun beurt.
Pa lacht een beetje schalks maar wil niets zeggen.
’t Is waar, aan tafel durven de kinderen al eens een mop vertellen die ze die dag op school te horen kregen en soms is dat een aangebrande. Net de moppen die opa niet graag hoort, vandaar zijn ‘preutenopmerking’.
Yolan neemt er de Van Daele bij, terwijl Karel op zijn laptop een of andere site aanklikt die zeker de juiste verklaring zal geven.

1. Uit het Woordenboek van de Nederlandse Taal PREUT II
Woordsoort: znw.(v.)
Modern lemma: preut
— PREUTE —, znw. vr. Woord van klanknabootsenden oorsprong, als vrouwel. znw. behoorend bij de onomat. ww. preuten en preutelen. De oudste bet. moet geweest zijn weeke, drabbige massa (zie de bet. 1) en waarschijnlijk ook de samenst.) en daaruit moeten die van hol en bol voorwerp zijn te verklaren (zie Tijdschr. v. Ned. Taal- en Letterk. 55, 250 vlg.).
1. Koffiedik; ook in de samenst. koffiepreut (Aant. v. GEZELLE).
2. Deuk, vierkant putje in een wafel.
Daar zijn preuten in wafels, d.i. vierkante putjes, Aant. v. GEZELLE. Wafer met vijf preuten, Aant. v. denz.
3. Vrouwelijk schaamdeel. Bekend o.a. in de Zaanstreek (Aant. v. BOEKENOOGEN), in Groningen (TER LAAN) en in O.-Vlaand. (JOOS [1900-1904]; TEIRL.). Zie ook V. DALEᴤ en KUIPERS.
— Vandaar, bij overdracht, gewestelijk ook als een platte benaming voor een vrouw.
Preut, gierig wijf, CORN.-VERVL. 'En preut van e wijf, Ald. 'En gierige preut, Ald.
4. Aarsopening, achterste (TUERL.; RUTTEN [1890]; CORN.-VERVL.).
Geef hem nen schup onder zijne preut, schuerm. [1865-1870].
5. Mond, gezicht. In deze opvatting behalve bij VALENTIJN, Juven. 205 [1682], bij VALENTIJN, Ovid. aangetroffen.
Dan sal misschien de dienst-maagt met een gemaakte trotse preut seggen (lat. Forsitan et vultu mendax ancilla superbo dicet): wat leit dese vent hier voor onse deur en loert? valentijn, Ovid. 1, 201 [1678].
Een stomme preut [trotse troonje] geeft dikwijl oorsaak van af-keer, VALENTIJN, Ovid. 1, 219 [1678] (zie ook VALENTIJN, Ovid. 2, 47 [1678]; valentijn, Ovid. 3, 12 [1678]).
Samenst. Als eerste lid. Preutoog, etterachtig oog. Waarschijnlijk zal het eerste lid de bet. etter hebben.
Preutoog, brandig, vuil, draddelachtig oog, joos 822 a [1900-1904].
Als tweede lid. Koffiepreut; zie hierboven, de bet. 1). © 2007 INL. Artikel geschreven in 1939.

2. Uit de Van Daele
preut, v (-en) 1.(gew)deuk, putje ; 2. (gew) vrouwelijk schaamdeel; 3. wijf; een gierige preut; 4. gat, achterste.
Vgl. prut (ga daar eens kijken, lachen geblazen!)
Ter info: een preutelaar is iemand die preutelt.
En preutelen is zowel pruttelen als prevelen als mopperen

Wij weten nu allemaal welke betekenis opa geeft aan het woord.

zaterdag 19 januari 2008

Boekbaby's

De krant. Toch nog eens.
Wat ziet mijn lodderig oog geblokletterd? Iets wat wij al lang weten.

‘Wie voorleest, kweekt boekenwurmen’
Ik zou daar zelfs dit aan durven toevoegen: wie leest geeft het goede voorbeeld.
Je kan niet vroeg genoeg beginnen met voorlezen.
Pilootproject van ‘Stichting Lezen’ en het VCOB selecteerden 82 gezinnen. De universitieten van Gent en Antwerpen werkten mee.
Twee groepen van moeders: de ene groep vond boeken sowieso belangrijk maar dachten dat baby’s te jong waren, de andere groep wilden hun baby’s geven wat zij als kind gemist hadden: voorleesmomenten.
Het project Boekbaby’s haalde de mosterd bij het Britse Bookstart (1993). Het kreeg navolging in andere Europese landen.
Besluit? Bookstart kinderen zijn taalvaardiger, lezen liever en sneller, kunnen beter rekenen en maken zich vaker lid van bibliotheken.
Mama van Sterre die in het project stapte met haar drie maanden oude dochter:
‘Nu ben ik tijdens het voorlezen niet mee de enige die aan het vertellen ben. Sterre en ik vertellen regen elkaar. Na een jaar Boekbaby’s merkte ik dat Sterre zelf boekjes begon te nemen en zichzelf in een brabbeltaal voorlas…’

Ik flash terug naar een vakantie in Kroatië, in de lommer tijdens de middaghitte, vijf van de zes gezinsleden met een boek in de hand.
Die éne - die niet graag las – nam op de duur toch ook een boek ter hand en raakte zelf in de ban van het verhaal.
Ik flash terug naar de tijd van nog maar drie kinderen, allen in slaapkledij, op het grote bed van mama en papa. De lachstuipen die ons overvielen tijdens het voorlezen van Winnie de pooh en de jongste die er geen jota van begreep maar lekker mee in de lach schoot.
Maar voorlezen aan baby’s deed ik niet, ik zou het nu zeker wel doen. Weer een tijd-voor-mekaar-moment.

woensdag 16 januari 2008

les 'geboorte' aan 17-jarigen

Vrijdag 11 januari, het laatste lesuur van de week. Onder Normale omstandigheden al een moordend lesuur voor een doorsnee leerkracht, laat staan in de 6 E. Iedereen stond scherp en keek uit naar de spreekster, ene Leen Massy, die na de andere klassen wetenschappen, ook bij ons wat dieper in zou gaan op de geboorte van het kind. Na de “boeiende”, en toch wel redelijk theoretische lessen, was haar ervaring en andere blik op de feiten, een heel fascinerende aanvulling en uitbreiding van de leerstof.

Ze begon vrij “basic” met wat uitleg over het begrip vroedvrouw, en wat leuke weetjes over zwangerschap. Heel opwindend voor de brok testosteron die zich 6E noemt, de jongens zijn dan ook zwaar in de meerderheid met 19 jongens en slechts 2 meisjes. De mopjes en opmerkingen waren dan ook naar behoren.

Dan kwam de zwangerschap zelf aan bod, en ondanks het hoge testosterongehalte, kwamen de antwoorden vooral – onverwacht - uit mannelijke hoek. En niet alleen tot verbazing van ons. Ook Leen was verbaasd over de grote kennis omtrent de zwangerschap, van deze bewuste jongeman. Maar wat wil je, in een college als spc, is het samenhorigheidsgevoel zo groot, dat vragen slechts één keer gebruikt kunnen worden, zonder algemene kennis te worden, ergens op papier te verschijnen en… dus doorgegeven.

Maar toen de film over onderwater-geboorte werd getoond, veranderde de stemming. Dit was onverwacht en nooit eerder gezien. Een “shock” ging door 6 E, wat was dit? Maar we zijn veel gewend, en na de eerste schrik, werden ook hier weeral openlijk mopjes over gemaakt om de nieuwe ervaring op te nemen in het alledaagse leven.

Maar dan het hoogtepunt, een échte placenta! De 6 E was wild enthousiast! “Mogen we er ook eens aankomen?”, meteen een klassikaal gestelde vraag, en jawel hoor! Binnen de minuut had iedereen een handschoen aan en gleden vele vingers over en in de placenta. Een geslaagd einde van de week.

Jef De Cat

dinsdag 15 januari 2008

Namen noemen

Malon, Roosmarie, Juliaska, Elodie, Nanani, Wieneken, Robina, May, Irwan, Denya, Rico, Luuk, Cindel, Oscar, Melvin, Faith, Vivianne, Sid, Dyonne, Kiona, Janice, Ran, Wia, Bastiënne, Pelle, Cameron, Riemer, Pepita, Yamilé, Bennett, Ray, Alessa, Pepe, Bianca, Nicolai, Kerstin, Hester, Noud, Gomar, Wiljan, Trevor, Dieudonnée, Tayeska, Yotan, Mariola, Foppe, Gonda, Malik, Fabrice, Rakun, Germ, Mariko, Dillon, Roeline, Garvin, Dewi, Ceres, Lieuwe, Vasco, Wick, Tyas, Duco, Reinder, Jaron, Balou, Jard, Leanne, Silvian, Orlando, Berend, Valentina, Pjotr, Joep, Akkie, Tari, Salomé, Lobka, Suleika, Virna, Estelle, Ruurd, Gino, Saco, Selwin, Wibren, Hinke, Ingeli, Ariël, Lammert, Jela, Oeble, Ica, Jildou, Radmer, Jet, Kors, Aileen, Kuno, Yaël…
of gewoon Cindy en Kevin

zondag 13 januari 2008

het moet er eens van komen

Het was heet op het strand. Verleden zomer.
Wat hij niet wist is dat ik tussen mijn boeken en mappen in de strandtas een heus wit, gaaf en ongekreukt vel had zitten. Zelfs een potlood en een gom.
Naar gewoonte hadden we ons boek opengeslagen nadat we de oceaan bewonderd hadden, ik was er ingedoken.

Wat zou hij zeggen, vroeg ik me af. Het was al elf jaar geleden dat hij dat nog gedaan had.
Sinds haar dood nooit meer. Op een paar stukken na alles verkocht, weggegeven. De draad nooit meer opgepakt, wel vaak aan gedacht, willen doen, maar de ideale gelegenheid deed zich nooit voor, had hij me meermaals verteld.
Het was van: nee, nu niet, niet hier, ik moet het terug in de vingers krijgen , ik heb ander licht nodig, een andere ruimte, een andere keer…
Het was altijd wat.

Benieuwd dus of hij het zou weren, mijn vraag.
Of hij wou tekenen.
Hij schrok wel even en trok grote ogen toen ik het papier en potlood bovenhaalde.
De zon scheen, de lucht was blauw, de toeristen ver weg.
Waarom niet? Moet hij gedacht hebben en nam het potlood en papier over.
Nu was het mijn beurt om me waar te maken: model zijn; een zwetend model.
Dat niet mocht draaien of keren en niet te veel vragen of het al gedaan was.

- Dat was een magisch moment, zei hij achteraf.
- Besef je wel dat ik dat elf jaar niet meer gedaan had!
Tiens.

Kreatief met Karel, het moet er eens van komen.

vrijdag 11 januari 2008

kastanje voor overgave

Zeventien uur arbeid, telt ze vandaag uit. En dan gezwegen over die twee dagen valse start.
Wakker worden in een plasje. Duidelijk een teken van beginnende arbeid. Als daar geen weeën op volgen dan moeten we daar een mouw aan passen. De uitgekozen mouw was een ricinusoliecocktail: het recept van Stadelmann: 2 eetlepels ricinusolie, abrikozensap en een scheut jenever.
Mét resultaat, …maar wel van het trage type.
Johannes vult de tijd met een tekening in zijn schetsboek, ik vind het op houten keukentafel.
Een nis, een holte, een grot; ja, dat vindt hij de beste benaming.
Ik denk aan:
de grot van de arbeid,
de grot van de vagina,
de grot van een impasse,
de grot als schuiloord,
de grot van de baarmoeder
een mooie intuïtieve tekening.


Creativiteit tijdens de arbeid, ik zie het zelden, maar er was tijd. Ook voor mij.
Tijd om een blik in Jessy’s rieten mandje te werpen. Als beginnend herboriste heeft ze haar bevallingstroeven klaar in een mooi ogend arsenaal van bruine flesjes versierd met de juiste etiketten: witte met rode rand, zoals toen. Ik neem elk flesje apart ter hand en plaats mijn neus boven het vrijkomend aroma.
Mmmm, heerlijke geuren. Ik noteer:

- een flesje Massage/badolie:
weeënmassage: ylang-ylang, roos en scharlei.
“Eigenlijk moest daar ijzerhard bij, maar ik hou niet van dat woord, dat was niet zacht genoeg, daarom heb ik het er niet aan toegevoegd”.

- een flesje Verdampingsolie (schudden!) staat er
roos, ylang-ylang, scharlei, lavendel

- een flesje Rozemarijnolie:
tegen lage bloeddruk
om krachtige weeën te krijgen
opstaan na de bevalling
voetmassage

- een flesje tegen Weeënzwakte:
kruidnagel, gember, kaneel

- een wit potje met lavendelbadzout:
geeft helderheid, moed en rustige basisstemming

- een flesje met druppelteller
voor PAPA met néroli (emotie)

- een flesje Bachbloesem
met clematis (voor moed en standvastigheid)
met gentiaan (voor optimisme en geloven in
met walnoot (om vrij te zijn van beperkende invloeden)
met kastanje (voor overgave)

- het kleinste flesje van Healing Herb: de Five Flower Remedy with:
Cherry plum, Clematis, Rock rose, Impatiens en Star of Bethlehem.

Het kan niet stuk, zou je denken en toch, en toch.
Midden in de nacht beslissen we naar het ziekenhuis te gaan om verdere uitputting te vermijden. Per slot van rekening moet er nog geperst worden op het einde van de rit en aan een tempo van 2 cm na 8 uren zie ik haar dat niet halen. Een infuus. Aan de monitoring in zijligging. Ik geef haar drie druppels uit een flesje.
Johannes lepelt zich naast haar. Ik doof alle licht en verlaat de kamer.
Slapend ontsluiten. De hormonendans. Zorgeloos oxytocine alle kansen geven, adrenaline vermijden, controle uitschakelen…daar hadden we het over.
Na een tijd staat ze naast het bed.
- Zo heb ik meer controle over de weeën, verspreekt ze zich, maar verbetert zichzelf:
- Zo heb ik het meer in de hand.
Ik wacht op het keerpunt, op overgave: dat kastanjeflesje dat ze niet heeft aangeraakt.
In bad, ze wil wel het proberen. Het heeft wat voeten in de aarde eer ze veilig, mét infuus het warme sop kan vervoegen, maar ’t lukt. Ze legt de ‘infuus-arm’ voorbeeldig op de rand van het bad. Zolang die arm niet onder water verdwijnt tijdens de weeën is er ‘controle’. De arm blijft lang droog.
En dan, en plots breekt ze, ze ziet het niet meer zitten, ze kan het niet meer aan, ze huilt, ze jammert… eindelijk!
Eindelijk is ze op de goede weg, is er ‘overgave’, heeft ze ‘losgelaten’.
Johannes troost haar teder en neuriet een lied. Mijn gemoed schiet vol.
Johannes is er altijd, hij streelt, hij masseert, vraagt het personeel buiten te praten, verfrist, laaft en zingt.
Ze laat het toe, ze is er bijna.
In hand en knie-zit en scheurloos komt haar zoon ter wereld.
Raï.
Voor altijd.

donderdag 10 januari 2008

Fruot

uit het Etymologisch woordenboek - Van Dale

vroed (wijs)
middelnl. : vroet, vroot (verstandig)
oudsaksisch: fröd
oudhd (hoogduits): fruot,
oudfries, oudeng.: fröd
gotisch: frops, buiten het germ.
oudiers: raith (merken)
litouws: protas
lets: prats (verstand)

vroedvrouw (verloskundige)
middelnl. vroetwijf, vroedemoeder, vertalende ontlening aan fr. sage-femme
°°°°°°
Deens: jordmor: aardmoeder
Swahili: ponde
Ests: ammaemand (machtige vrouw)
Hawaï:pale keiki (beschermster van kind)
Zweeds: barnmoska (brengt de baby)
Jiddisch: vartsfroy (wachtende vrouw)

Rarara.
Morgen geeft bibi les in het middelbaar onderwijs. Thema: 'De geboorte'.
Als je dat voor de drie oudste kinderen deed, mag je de jongste daar niet van onthouden.
Eén verzoek heeft ie gedaan:
- Mama, zeg niet dat je die les komt geven voor mij, hé!

dinsdag 8 januari 2008

Hij weet het

Ze is weg. With a smile on her face. Het was nochtans anders toen ze binnenkwam.
“Ze is soms depressief”, zegt manlief terwijl ’t vrouwtje een plas gaat doen.
Ze laat er niets over los. Wanneer ik vraag hoe ze zich voelt begint ze over eten, haar kleine maag, over de vertering die het laat afweten en moeilijk slapen, de buik die zo enorm wordt dat het haar beperkt in bewegingen, haar grote gewichtstoename dat waarschijnlijk te wijten is aan waterophoping… Ze kijkt bedrukt terwijl ik probeer te peilen wat er scheelt.
Nee, ze neemt nooit medicijnen, voor ongemakken en pijnen heeft ze andere trucs: de ademhaling, bijvoorbeeld, daar kan ze veel mee helen.
Eens ze op de onderzoekstafel ligt en de kleine hoort verandert haar mimiek.
“De kleine, hij weet het”, zegt ze.
“Hij weet wel wanneer hij moet komen, wat er zal gebeuren”.
Ze wrijft liefdevol over haar buik. Ze krijgt een duwtje toe.
Ze lacht, vader lacht.
Vader is pas gerust als ’t vrouwtje lacht.

vrijdag 4 januari 2008

zes weken nadien

Verjaren, en je 10 jaar vergissen (jawel, in de ‘goede’ zin) tot grote hilariteit van heel het gezin. Zus was er niet rouwig om.
Voor de gelegenheid had ze zich zo uitgedost dat haar slanke en ongerimpelde lijn (!) tot z’n recht kwam.
Nee, de rimpels moet je zoeken al is ze maar anderhalf jaar jonger. Feest dus.
Nà het ‘werk’.
Na de passie noem ik het liever. Mama’s en baby’s, voor diegene die het nog niet zouden weten.

Zes weken na de bevalling, een afsluiter van de perinatale periode. Ik heb het er altijd een beetje moeilijk mee.
Je zag een verwachtingsvolle zwangere vrouw op haar eerste consultatie bij je thuis. Vanaf dat moment hoop je ze op gepaste wijze te kunnen loodsen doorheen het proces van verwachten, baren en kramen en dat zonder al te veel kleerscheuren.
En als alles achter de rug is blik je graag terug.
Was het dat wat je wou? Was het dat wat je had verwacht? Wat ‘beviel’ er je, wat viel er tegen? Voel je je prettig in je vel? Ben je de mama die je dacht te zijn? Wat zou je de volgende keer anders aanpakken?

- Wie was ik, vraagt ze zich af, nooit geweten dat ik zo’n controlefreak was.
Een moeder die zichzelf ontdekt door haar kind.
Haar anderhalf maanden oude dochter houdt haar nauwlettend in het oog en draait haar hoofd als ik het woord neem. Zelden zo’n interactie gezien op die prille leeftijd. Ik zeg het vaak: die pasgeboren kinderen weten het allemaal.
Vandaag komt het gesprek op familie, de rol die deze mensen spelen na de geboorte. Het bezoek dat stress brengt of een verademing al naargelang wie zich presenteert. De moeder-dochter-relatie op de spits gedreven.
Hoe manifesteert de oma van de pasgeborene zich? Is het een stimulerend contact? Kan ze loslaten, geeft ze haar dochter alle kansen om zelf op exploratie te gaan of geeft ze ten overvloede goedbedoelde raad? In hoeverre speelt ze een rol in het welzijn van haar dochter en kleinkind?
- Ze vraagt me steeds of ik mijn kind niet teveel verwen, of ik haar niet teveel aanleg - ze gaf zelf geen borstvoeding, ze heeft wel geprobeerd maar het lukte niet bij haar - ook mijn oma van 72jaar – stel je voor – gaf geen borstvoeding!
Het woord ‘rivaliteit’ valt. De mama’s van nu moeten hun moeders overtuigen dat borstvoeden heel gewoon is.
- Maar, zonder jullie begeleiding had ik het ook al lang opgegeven, hoor.
Het is inderdaad niet van een leien dakje gegaan, het was een zoektocht waar je als vroedvrouw alert moet blijven en toch vertrouwen moet geven dat het in orde komt.
Het is in orde gekomen, daar is een grote glimlach van dochtertje lief het grote bewijs van.
Aanstekelijke lach, we zijn besmet.