vrijdag 21 december 2007

Een beëdigde vroedvrouw

De kortste dag van het jaar. Het heeft wel iets hebben, elk jaar opnieuw. Vanaf 21 december is het altijd weer uitkijken naar het volgende seizoen, dagen die gaan lengen, gretig zoeken naar sneeuwklokjes (ik toch), groen dat zal ontluiken...
Ik aanzie het witte schouwspel door het grote verandavenster, elke tak van elke boom in kristallen omvat. De fiets werkloos tegen de tuintafel geleund. De pompoen - gekregen van de buurvrouw - behoudt trots zijn oranje kleur want in een straal van 2 meter rond het huis bevriest er niets. Stoken, dag en nacht voor pa. Bang dat hij kou zou vatten, de dekens van hem zouden glijden. Hij durft al eens zelfstandig opstaan ’s nachts. Zoals laatst, die ochtend van de begrafenis van zijn broer vond ik hem om 5.30 u op de grond, koud.
Op eigen krachten heb ik hem terug in bed gekregen, warm toegedekt:
- Probeer nog een half uur te slapen, pa.
Wakker gemaakt voor zijn bedbad, extra met duindoornolie ingewreven, dat hij goed zou ruiken. Zijn kostuum helpen aantrekken na zijn ontbijt, hem tot een plas aangemaand en daar ging de bel, klokslag zeven uur. Perfecte timing.

Van de gemeente belden ze. Of ik zaterdag de eed kon afleggen voor de burgemeester om als beëdigde vroedvrouw te fungeren. Opgelucht dat de cirque voorbij zal zijn maar als ik een beetje doorvraag blijkt dat er sprake is van halfslachtigheid. In mijn eigen geboortehuis zou ik er wél in kunnen slagen het geslacht van de baby te herkennen maar doe ik dat op vijf meter van huis - zeg maar in dezelfde straat - dan moet daar toch weer een wetsdokter aan te pas komen. Vijf meter verder ben ik géén beëdigde vroedvrouw.
Dat het geslacht Massy door toedoen van Napoleon vanuit de Côte d’Or naar hier is afgezakt was een dikke meevaller maar die man zorgt nog steeds voor wetskronkels.
Het wordt in vroedvrouwscholen als folklore onderwezen:
- Wist je dat in sommige delen van het land er een wetsdokter aan te pas komt na een thuisgeboorte?
- Nee, juffrouw, waarom?
- Om het geslacht van de baby vast te stellen.
- Maar dat kunnen wij toch ook?
- Ja, dat kan zelf een kind, maar in sommige plaatsen van het land zijn ze daar extra voorzichtig in.
- Waarom?
- Omdat er in de tijd van Napoleon veel vrouwen hun zoon als een meisje aangaven opdat hij niet naar ’t leger zou moeten. Toen Napoleon achter dit bedrog kwam vond hij het nodig het geslacht door een onafhankelijk persoon te laten bepalen.
- We leven toch in andere tijden?
- Dat wel. Het gevolg is dat in die streken de vroedvrouw wel een kennisgeving van de geboorte kan doorgeven maar het ouderpaar kan de aangifte van de geboorte niet doen voor er een wetsdokter is geweest die nogmaals het geslacht bepaalt.
- Waar gebeurt zoiets nog, juf?
- In onze hoofdstad en ook in de gemeente Kortenberg bijvoorbeeld...