zondag 30 december 2007

Claude wie?

De twilight-zone. Broodjes gehaald bij de warme bakker. Even tijd na het ontbijt. Er is niets dat moet.
Ons miauwende kat op een kleine tak in de boom haalt ons uit het huis. Pa en ik leiden haar met een twijg naar een dikkere tak, naar de stam, naar de pergola en naar de begane grond. Mal ding. Vriend van iedereen, bliksemafleider.

- Ken je het werk van Claude Cahun? vraagt Karel als ik terug binnen kom.
Ze was een vrouw - androgyniteit avant la lettre - the third sex… met een scala aan ronkende titels als: poëet, essayiste, literair criticus, novellist, surrealist, symbolist, vertaalster, comédienne, ‘constructor and explorer of objects’, fotografe en revolutionair activist (°1894-1954).
- Heeft interessante foto’s gemaakt, kijk maar eens na.
Ben je dan vroedvrouw en selecteer je als vroedvrouw een collage die ze maakte met Marcel Moore (ook een vrouw): een foetus in een baarmoeder.
“…And underneath all these masks, there is no ‘real’ identity...”

zaterdag 29 december 2007

de Dardennen

Min zeveneneenhalf vroor het in de ‘Dardennen’. Zonder wanten of handschoenen is dat goed fris. Gewinkeld tot we er vonden. Gewinkeld voor de kerst aldaar met de kinderen en de lieven.
Kerst met z’n tienen in een kleine gite. Met vijf stoelen en één zetel, zes borden maar een volledig bestek, met plastieken champagneglazen waar iedereen de hele avond uit moest drinken, met serpentines, zonder één kerstbal maar met een ongeëvenaard ‘chaleur’.
Alsof het ‘gebrek’ aan het gekend comfort - het beurtelings zitten op mekaars schoot om toch ook aan de tafel te kunnen zitten – barrières ophief.
Het overnachten. Met z’n allen brunchen. Het beloofde kaartspel achteraf.
-Dat moeten we nog doen, klonk het.

Zeven dagen verpozen. Zeven dagen rust. Zeveren, luieren, lezen, zonder blikken of blozen.
Zonder pc, zonder telefoon, zonder agenda, zonder druk, zonder pa, zonder zorgen.

vrijdag 21 december 2007

Een beëdigde vroedvrouw

De kortste dag van het jaar. Het heeft wel iets hebben, elk jaar opnieuw. Vanaf 21 december is het altijd weer uitkijken naar het volgende seizoen, dagen die gaan lengen, gretig zoeken naar sneeuwklokjes (ik toch), groen dat zal ontluiken...
Ik aanzie het witte schouwspel door het grote verandavenster, elke tak van elke boom in kristallen omvat. De fiets werkloos tegen de tuintafel geleund. De pompoen - gekregen van de buurvrouw - behoudt trots zijn oranje kleur want in een straal van 2 meter rond het huis bevriest er niets. Stoken, dag en nacht voor pa. Bang dat hij kou zou vatten, de dekens van hem zouden glijden. Hij durft al eens zelfstandig opstaan ’s nachts. Zoals laatst, die ochtend van de begrafenis van zijn broer vond ik hem om 5.30 u op de grond, koud.
Op eigen krachten heb ik hem terug in bed gekregen, warm toegedekt:
- Probeer nog een half uur te slapen, pa.
Wakker gemaakt voor zijn bedbad, extra met duindoornolie ingewreven, dat hij goed zou ruiken. Zijn kostuum helpen aantrekken na zijn ontbijt, hem tot een plas aangemaand en daar ging de bel, klokslag zeven uur. Perfecte timing.

Van de gemeente belden ze. Of ik zaterdag de eed kon afleggen voor de burgemeester om als beëdigde vroedvrouw te fungeren. Opgelucht dat de cirque voorbij zal zijn maar als ik een beetje doorvraag blijkt dat er sprake is van halfslachtigheid. In mijn eigen geboortehuis zou ik er wél in kunnen slagen het geslacht van de baby te herkennen maar doe ik dat op vijf meter van huis - zeg maar in dezelfde straat - dan moet daar toch weer een wetsdokter aan te pas komen. Vijf meter verder ben ik géén beëdigde vroedvrouw.
Dat het geslacht Massy door toedoen van Napoleon vanuit de Côte d’Or naar hier is afgezakt was een dikke meevaller maar die man zorgt nog steeds voor wetskronkels.
Het wordt in vroedvrouwscholen als folklore onderwezen:
- Wist je dat in sommige delen van het land er een wetsdokter aan te pas komt na een thuisgeboorte?
- Nee, juffrouw, waarom?
- Om het geslacht van de baby vast te stellen.
- Maar dat kunnen wij toch ook?
- Ja, dat kan zelf een kind, maar in sommige plaatsen van het land zijn ze daar extra voorzichtig in.
- Waarom?
- Omdat er in de tijd van Napoleon veel vrouwen hun zoon als een meisje aangaven opdat hij niet naar ’t leger zou moeten. Toen Napoleon achter dit bedrog kwam vond hij het nodig het geslacht door een onafhankelijk persoon te laten bepalen.
- We leven toch in andere tijden?
- Dat wel. Het gevolg is dat in die streken de vroedvrouw wel een kennisgeving van de geboorte kan doorgeven maar het ouderpaar kan de aangifte van de geboorte niet doen voor er een wetsdokter is geweest die nogmaals het geslacht bepaalt.
- Waar gebeurt zoiets nog, juf?
- In onze hoofdstad en ook in de gemeente Kortenberg bijvoorbeeld...

dinsdag 18 december 2007

ik geloofde je niet

- Ik geloofde je niet, zei Dennis achteraf, ik dacht dat je dat zei om haar op te beuren.
Hoe zouden wij kunnen wij liegen over de ontsluiting? Stel dat ik 7 cm zeg terwijl het er maar 5 zijn en ik moet ze doorsturen naar het ziekenhuis, hoe zouden jullie dan op de 5cm reageren? Da’s toch een afknapper van jewelste, nee dat kan een vroedvrouw niet maken.
Ze had anders wel een opkikker nodig Katja.
Doooooooodmoe was ze, niets geslapen, ze sleepte zich van de één wee naar de ander voor dit derde kind dat volgens haar veel te laat kwam. En had ze er niet onnoemelijk veel voor over gehad om die kleine te doen komen? Toen ze het 's ochtends - nog lachend - opsomde stond ik er zelf van te kijken. Ze had het hele huis gekuist, spicy food gegeten én, als toemaatje toch nog energie gevonden om de liefde te bedrijven. Niet meer geslapen sindsdien, de contracties hadden het haar verhinderd en dat voor een anderhalve cm intsluiting en een stugge baarmoederhals, je zou van minder wanhopig worden. Dat spicy food een baring in gang zou kunnen zetten had me verbaasd, maar ik geloofde in de triade, was blij dat er schot in de zaak kwam. Ik had haar beloofd van de Ardennen af te komen moest ze later bevallen, maar zie, dat was - tot beider opluchting - niet meer nodig. Hoopten we. Want dit moest nog verder evolueren. Drie uren later had ze er nog andehalve cm bij. In bad dan maar al had ze daar niet veel zin in. Het warme water deed haar ontspannen, de weeën zwakten een beetje af, mocht allemaal. Zou ze het volhouden? Ze meende van niet.
- Je kan het Katja, je bent al twee keer thuisbevallen, kom hoor, nog even!

Tijdens de laatste consultatie had ik het hen eindelijk durven vertellen, van de vorige keer. Aan anderen had ik het wel verteld - anoniem natuurlijk. In de aard van: ik was eens bij een vrouw die thuis bevallen zou en …..
Ze was bevallen, ik was aan de opruim bezig in de badkamer. Aangezien ze de placenta (daar gaan we weer) niet zouden begraven moest die in de vuilbak. Maar dan kennen ze dees nog niet. Zonde vind ik dat, maar ik had ook geen placenta nodig toen voor in mijn diepvries. Dus, met spijt in ’t hart ontdeed ik mij van het baarmoederwonder NIET voor ik er de navelstreng van had afgeknipt!
Die zou ik thuis eens drogen, sè, maar zo vol bloed wou ik die niet meenemen. Ik ontdeed hem van de Kocher (de klem die een knik maakt in de navelstreng), hield de navelstreng mooi boven de ruim opengevouwde plastiekzak en perste de streng leeg.
Nooit meer van mijn leven op die manier! In plaats van loodrecht naar beneden te lopen vond het bloed er niet beter op dan de hoek van de knik te volgen met als gevolg dat het bloed onverwacht in een hoek van 90° tegen het meubilair gespoten werd. Ik schrok me rot! Een witte badkamer als kerst versierd, door mijn toedoen.
Tot overmaat van ramp hadden ze kasten met witte lamellen. Dus ook bloed IN de kast! Op het witte linnen.
Ik heb me suf gepoetst in sneltempo.
- Waar blijf je, Leen? Hoorde ik vragen.
- Euh, nog even opruimen.

Vandaag ben ik proper geweest in hun nieuwe (witte) badkamer, want ze zijn verhuisd. Ik was als de dood dat ik in dit kraaknet en mooi versierd interieur een vuiltje zou achterlaten, laat staan bloedsporen.
En kleine Vincent? Hij laat het niet aan zijn hart komen, proper of vuil , het zal hem worst wezen, als hij maar lekker kan lurken aan mama’s borst.

zondag 16 december 2007

Zussen





Zus is er een van aanpakken. De koe bij de horens vatten. Vandaag de kip bij haar nek.
- “Zullen we dan maar vandaag?”, vroeg ze me. Ik stond er niet om te springen. Het vroor dat het kraakte - min 4 - en nog maar 9.30 u, de grond keihard. Maar de zon lonkte pronkend en dàt haalde me over de streep. Stel dat er nog een gurig mistig windje blies dan had ik gepast. Bovendien hing de kosten-batenanalyse zwaar in min.
Zes kippen en geen enkel ei. Oké, oké, in de winter leggen ze minder of geen eieren en de gemiddelde kip levert slechts 100 eieren per jaar. Een opgefokte veel meer. En dan nog? Stel dat ze plots allemaal zouden leggen, waar bleef ik met zes eieren per dag? Ik kan toch niet alle dagen cakes bakken, omeletten maken of alles weggeven?
Nee, het moest
- Heb je een kapmes en een houtblok?
Zeker geen houtblok maar ze vond wel iets anders, een hakbijl ook.
En toen verscheen ze – tijdens de ontbijtafwas - aan het keukenraam met de kip ondersteboven.
Schrikken en gebaren: ze is toch dood?
Ze knikte.
- Kom, voor de tweede moet je mee, want ze vertrouwen me niet meer, geef jij ze graan. Ik luister gedwee.
De kippen kwamen me inderdaad niet tegemoet zoals anders. Toch kregen we de bruine vast, de tweede kip van mijn vader. We kozen de zwarte en de bruine omdat ze de oudsten waren. Pa weet het nog niet. We zullen het hem vertellen na het verorberen.
Slachten en stropen. De geur van toen – bloedgeur - nu ook in de keuken. Anders dan menstruatiebloed.
De vakanties op de boerderij bij mijn tante, in cirkels verlaten de beelden mijn hoofd.
Als er bezoek kwam werd er geslacht. Van ver wou ik getuige zijn. Het penetrant krijsen van een varken dat naar de beul geleid werd.
Thuis dan, het gillen van een konijn. We sloten onze oren maar later zaten we te smullen van dat overheerlijk goed. Pruimen, bier en konijn. Die geur.
Coq au vin dan maar, Karel?

dinsdag 11 december 2007

The mother's heart



A very beautiful Nasheed by Yaqob Al-Naseem

The translation :Once upon a time a man lured an ignorant boy ,, with his money to get his desire ..
he said : bring me your mother's heart boy ,, and you shall have jewels and dibs and pearls ..
so he went and he thrusted a dagger in her chest ,, got the heart out and went back from the way he came ..
But he was in such a rush that caused him to fell down ,, so the groveled heart trundled on the ground ..
At that point the mother's heart called for him : my son ! my beloved ! are you hurt ??
this voice despite it's tenderness ,, was the heaven's torrential anger upon this boy ..
Than he retreated to the heart to wash it ,, with the water that his eyes poured out ..
Telling the heart : O heart avenge me ,, and never forgive me that my crime was unforgivable ..
then he took his dagger to stick it in his own chest ,, and remain an example to those who can see ..
At that point the mother's heart called for him : O Son stop !! and don't strike my heart two times in a row ..

maandag 10 december 2007

VVOG

Ik slaag er niet in mijn reaktie, op het artikel in de artsenkrant, op jouw blog te plaatsen maar wil ze je ook niet onthouden, daarom stuur ik ze in bijlage. Groetjes, Krista

Beste Piet,

Sinds u voorzitter bent van de ‘Voetbal Vereniging Ons Genoegen’ gaat het alleen maar bergopwaarts met onze club. Het laatste bewijs daarvan in data is wel onze promotie van 3de naar 2de provinciaal en ook nog het plaatsen van dubbele beglazing in onze kantine. Het mag gezegd worden: het was daar echt te koud in de winter!
Als actief lid van de club zet ik sinds 4 jaar (vier jaar!) de vraag naar Trappist van ’t vat op onze maandelijkse agenda. U was nog maar net verkozen en de vraag werd binnen de maand ingewilligd. Ik vind U echt een goede voorzitter.
Maar wat U daar schrijft over de vroedvrouwen dat heeft mij toch verbaasd. In onze club waar we vanaf dit seizoen ook een kleuterploeg hebben, (we nemen de kinderen vanaf 3 jaar en niet meer vanaf 4 jaar zoals voorheen), leren wij aan onze mannekes : “tegen de bal schoppen en niet tegen de vriendjes,hé”. Dat adagio houden wij hoog in ’t vaandel en hebben wij tijdens onze tornooien in Oost-Limburg al goed weten te verspreiden.
Wat hebben die vroedvrouwen u misdaan, vroeg ik ’s avonds nog aan ons Marie-Jeanne. Zij dacht dat jij alleen maar in een slechte bui was omdat vrijdagavond in de kantine de droge worstjes, waar jij zo lekker kan op sabbelen, op waren.
Maar dan is er nog iets in uw schrijfsel dat ik niet begrijp. In de kantine zeggen ze altijd dat die asielzoekers alles gratis krijgen in ons land : geld van het O.C.M.W., huizen van de sociale dienst, gratis vervoer,… en nu moet ik lezen dat wij hen geen medische bijstand geven als ze moeten bevallen. Ge zult zeggen : dat is dan maar gelijk in hun eigen land, eigenlijk is dat dan alleen maar respect van ons voor hun cultuur. En dat is dan toch weer mooi van ons.
Ik til hier allemaal niet zwaar aan, hoor, en volgende week zullen er weer droge worstjes zijn en dan drinken we ne goeie trappist en zwanzen we gewoon verder zoals we bezig zijn.

Een trouw clublid,

Krista Guilliams

vrijdag 7 december 2007

Voorzitter Vlaamse Obstetrie

Lees:
http://www.vvog.be/docs/2007/11/04122902.pdf

Dokter Hinoul,

Het is pas sinds twee dagen dat ik mij bewust ben van uw bestaan. Een afgescheurd blad uit de Artsenkrant werd me eergisteren aangereikt. Als voorzitter van de Vlaamse Obstetrie schrijft u een artikel met als ronkende kop: “Vroedvrouwencorporatisme onder de loep”.
Met stijgende verbazing en afschuw las ik uw relaas. Het fenomeen ‘zelfstandige vroedvrouw’ wordt hier met de grond gelijk gemaakt.
Ik voel mij geraakt. En mede met mij vele anderen, gezien de talrijke mails die in dit verband circuleren. De negatieve formuleringen, de denigrerende toon over ons beroep – het oudste van de wereld - zijn kwetsend en onwaarachtig. Ik kan enkel besluiten dat u er niets van begrepen hebt.
De volgens u verzonnen en sloganeske kop ‘Vroedvrouwen winnen aan populariteit’ is u een doorn in het oog. Het is anders niets dan de waarheid.
De heksenvervolging vanuit de medische wereld houdt niet op. Telkens wij als vroedvrouwen het gevoel krijgen een stap vooruit te hebben gezet, is er wel altijd iemand die poogt er ons vijf onderuit te halen. Het is een moeizaam proces. Ik ondervind het al 21jaar en negen maanden.
Twintig jaar terug scandeerden we met zijn allen de slogan van het WHO: ‘Birth is not an illness’, ‘Bevallen is geen ziekte’. Een slogan tegen de opkomende medicalisatie van de bevalling. Een vijftigtal vroedvrouwen over heel Vlaanderen hadden de moed om tegen de stroom in de fysiologie een handje, een tandje toe te steken.
Die vijftig zijn vervijfvoudigd. Een heel ander profiel van vroedvrouwen heeft zich ondertussen gevormd. Waar wij het van onze schamele éénjarige opleiding moesten halen én moesten bluffen, ja, ik geef het toe, kunnen zij nu een volwaardig driejarig diploma op tafel gooien. Ik sta soms te kijken van die jonge mondigheid, het zijn de vroedvrouwen van de toekomst. Ze zijn goed gedocumenteerd, gestoffeerd, opgeleid, gemotiveerd.
Ik heb op mijn manier mijn steentje bijgedragen door verhaaltjes te vertellen, weliswaar mét boodschap. Eén van: mensen, je kan ook hier op een veilige manier bewust en natuurlijk bevallen, zelfs thuis.

Wat komt Dr Hinoul nu vertellen?
Een amfibolie van jewelste. ‘Kijk eens hoe weinig thuisbevallingen er maar zijn (hij herhaalt het getal nog eens in letters voor die onachtzame lezer die het nog niet gesnapt zou hebben), bemerkt dat er teveel ongeassisteerde thuisbevallingen bij te pas komen waarbij het perinataal sterftecijfer de hoogte ingejaagd wordt om dan zogenaamd te moeten besluiten dat er meer in de veilige verloskunde van ziekenhuizen moet geïnvesteerd worden. De nestbevuiler constateert dus verbolgen dat het nest bevuild is.
Hij vindt de vroedvrouwinitiatieven lichtzinnig zoniet gevaarlijk. Waar hebben we dit nog gehoord?
Wie had het over moord en zelfmoord bij het woord thuisbevalling?
Waar in het land worden zelfstandige vroedvrouwen aan de poort van het ziekenhuis geweerd?

Zijn er landen die de vroedvrouw steunen? Het door dr Hinoul neergesabelde Nederland heeft nochtans een mooie traditie wat het vroedvrouwenberoep betreft, er is een meer dan behoorlijke understanding tussen de eerste en tweede lijn. Een dokter zal daar wel twee keer nadenken alvorens zich publiekelijk neerbuigend over vroedvrouwen uit te laten. In andere landen blijft het statuut van de zelfstandige vroedvrouw wankel. Men tolereert hen om hen af en toe tegen de schenen te kunnen schoppen of men verbiedt gewoon het fenomeen.
Nochtans zijn de studies over de outcome van zelfstandige vroedvrouwen steeds goed, zie ook recentelijk artikel over geboortehuizen. In België niet anders. De SPE kan niet anders dan de positieve cijfers van de thuisbevallingen vrijgeven. Ze weten dat wij vroedvrouwen aan veilige verloskunde doen, dat wij de grens tussen de fysiologie en de pathologie streng bewaken en doorsturen indien er twijfel rijst.
Als dat voor iedereen toch eens duidelijk mocht blijken. Geen van de twee partijen, noch de vroedvrouw, noch het koppel heeft er baat bij risico’s nemen. En als wij daar dan nog eens extra tijd voor willen maken tijdens de raadplegingen om een koppel informatie te geven, kan men dit toch beter als een aanvulling zien ipv een bedreiging? Waar vrezen de – overbezette – gynaecologen voor?
Dat we ooit al hun werk (lees centjes) zouden afpakken?
Zou dat ooit kunnen met een 2/3 epidurale statistiek?

Vroedvrouwen aller landen, verenigt u en kruip in uw pen!

woensdag 5 december 2007

traumata

Nieuw op raadpleging. Wennen aan beide kanten. Maar zie, soms gebeurt het ook dat het van de eerste moment klikt alsof we mekaar al jaren kennen. Leuk natuurlijk die onmiddellijke openheid. Ik ondervond het tijdens de anamnese waar niets speciaals te melden was.
En dan kom ik op het puntje ‘ziektes’. Dat item breidt ik uit naar ‘trauma’s’. Breed interpreteerbaar. Ik specificeer niet of het om een fysiek of een psychisch trauma moet gaan. De vraag wordt op die manier gesteld:
-Heb je trauma’s opgelopen van welke aard dan ook?
Meestal komt daar een ‘nee’ op (en jullie geboortetrauma dan?). Naarmate het aantal raadplegingen en naargelang de vertrouwdheid groeit komt daar soms wel eens een jeugdtrauma of iets dergelijks naar boven. Of een verstoorde moeder-dochter-relatie, eetstoornissen, een of ander familiale ziekte… Het komt met mondjesmaat naar boven. Men loopt er niet mee te koop. Soms verzwegen om nooit kenbaar te maken, of toch wel, soms net voor de geboorte. Zoals me jaren terug overkwam. Net voor de vrouw zich aan het persen overgaf liet ze me weten:
-Ah ja, wat ik je nog moest zeggen: ik ben een incestslachtoffer.
Ze stapt in het bad, levert zich over aan de persdrift en baart binnen de tien minuten haar eerstgeborene.
Het hoeft dus helemaal geen belemmering te zijn dat trauma.
Een andere keer is het een remming van jewelste. Mooi meegenomen als we er wél rekening mee kunnen houden en bespreekbaar maken.

Op de traumavraag keek het koppel geamuseerd op en vroegen me:
-Heb je een uurtje of twee?

maandag 3 december 2007

'Terwijl ik sliep had ik een droom'

Daar stond ik dan, in het examenlokaal, begaf me naar de bank en bekeek het examen-’pak’.
Die knoop in mijn maag probeerde zich naar mijn keel te verplaatsen.
Natuurlijk had ik geen tijd gehad om me voor te bereiden.
Ik opende de folie van de plastieken schaal en bekeek de voorwerpen. Men was creatief geweest, het zou bijna voor een Sinterklaaspakket hebben kunnen doorgaan. Buiten het formulier met de examenvragen lag er ook een flyer van een nieuw vroedvrouwenboek, een soort kaartenspel, misschien zelfs een hapje in flikkerende folie, maar dat kan ik niet me niet goed meer herinneren.
Wat ik zeker weet is dat ik niets van de vragen oploste, me uitstrekte op de bank, een deken over me trok en me aan een syncope overgaf.
Zo vonden ze me, uren later. Dertien uur om precies te zijn. Iedereen had het examenlokaal verlaten. Twee examinatoren stonden bij mij te beraadslagen.
Was ik gebuisd of zouden ze me laten herkansen?
Ik liet ze over me heen beslissen, nam mijn deken en verliet het lokaal.
Ze deden maar. Ik zou de gevolgen wel dragen.
Dat het me toch niet lekker zat werd duidelijk want ik ontwaakte, middenin de nacht.

Ach, de examenkoorts is hier weer toegeslagen in huis.
Ze gaan zich weer moeten bewijzen, de kids.
Hopen dat het kerstrapport zo weinig mogelijk rode ballen vertoont.